‘Herdenking moordpartij op Chinezen tijdens oorlog moet blijven’
Op 20 april werd op de begraafplaats Kolebra Bèrdè de moordpartij herdacht op 15 Chinese arbeiders, die 70 jaar geleden tijdens de Tweede Wereldoorlog plaatsvond op Curaçao. Het is heel belangrijk dat deze herdenking blijft plaatsvinden, zeggen de politicologen Junness Sint Jago en Wim van Lamoen, leden van de Stichting Eerherstel Oorlogsslachtoffers te Curaçao.
Op 4 en 5 mei herdenkt Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze oorlog waren er ook slachtoffers op Curaçao. Op 20 april 1942 vermoordden Nederlandse autoriteiten 15 Chinese Shellwerknemers die in staking waren. Ze zijn anoniem in een massagraf te Kolebra Bèrdè begraven. Op verzoek van de Stichting Eerherstel Oorlogsslachtoffers Curaçao (SEOC) heeft de Curaçaose regering deze week 20 april tot officiële herdenkingsdag benoemd ter nagedachtenis van de slachtoffers.
Geschiedenis
Tijdens de herdenking op 20 april ontving de SEOC het officiële bericht dat deze dag voortaan een jaarlijkse herdenkingsdag is. Ook heeft de stichting het boek ‘Aprilmoorden’, geschreven door Nizaar Makdoembaks (voorzitter van de SEOC), aan de regering overhandigd. Volgens Junness Sint Jago is het goed dat het verhaal van de Chinezen die het leven lieten door de Nederlandse autoriteiten in die tijd, verteld blijft worden. ”De Chinezen werkten keihard in de hete machinekamers van de olietankers van de Shell terwijl Duitse onderzeeërs andere tankers op zee torpedeerden, waarbij veel andere Chinezen hun leven verloren. Toen de Chinezen gelijke betaling eisten als andere bemanningsleden en geen gehoor kregen, besloten ze te staken. Uiteindelijk heeft de Nederlandse militaire politie in opdracht van de Shell 15 Chinezen doodgeschoten en 40 ernstig verwond.”
Arbeidsconflict
Wat er in april ’42 op Curaçao plaatsvond, had veel te maken met de grote belangen van de Shell in de voorziening van brandstof aan de geallieerden, verklaart Van Lamoen. Hij besteedt veel aandacht aan het arbeidsconflict uit die tijd. “Het is heel belangrijk dat iedereen weet heeft van de slechte behandeling van deze Chinese arbeiders door de Shell. Het waren Shell arbeiders, de Shell heeft ze gevangen genomen en als gevangenen in kampen opgesloten. Ze kregen een andere behandeling dan Europese werknemers die ook staakten. Vervolgens zijn ze vermoord onder het mom dat dit met de oorlog te maken had. Het is een feit dat hun arbeidsomstandigheden afschuwelijk waren en dat hen vertegenwoordiging is geweigerd.”
Volgens Junness Sint Jago kun je een link leggen met wat er vandaag de dag aan de hand is. Ideologieën als het fascisme beginnen de kop op te steken. “Dit kan gebeuren als de omstandigheden waaronder wij nu leven voortduren. Er is veel criminaliteit op het eiland, Chinese kruideniers en bejaarde mannen en vrouwen worden overvallen. De situatie zou best eens net zo kunnen worden als vroeger.” Van Lamoen: “Het is belangrijk om te benadrukken dat de handelswijze van toen hetzelfde is als die van nu. Gezagsdragers zouden het volk kunnen gaan onderdrukken. Het gaat om de manier waarop mensen onderdrukt worden. De flexibilisering van de arbeidswetten schaadt de mogelijkheden die arbeiders hebben om zich te verdedigen. De arbeider van tegenwoordig krijgt minderwaardig werk en wordt uitgebuit met korte arbeidscontracten. En dit is wat er indertijd ook met de Chinezen is gebeurd.”
Meer informatie over de herdenking en het werk van SEOC is te vinden op de website:
http://www.nationaalmonumentcuracao.com