Regisseur: 'De Kabel legde wij/zij denken bloot'

De Kabel was een groep Surinaamse voetballers op het Europees Kampioenschap van 1996. Ruim vijftien jaar later is het verhaal van die zwarte profs vastgelegd in de eenmalige theatervoorstelling 'Kabel'. Kenneth Herdigein speelt de rol van Winston Bogarde, Raymi Sambo is Patrick Kluivert en rapper Blaxtar Edgar Davids.

De voorstelling van regisseur Jörgen Tjon A Fong was zondag 29 april te zien in de Stadsschouwburg in Amsterdam. In het publiek veel bekende voetbalmensen, zoals presentator en journalist Frits Barend. "Het is bij Barend & Van Dorp (televisieprogramma, red.) begonnen." Volgens Barend heeft de Kabel de voetballers erkenning opgeleverd en hebben ze het voetbal letterlijk en figuurlijk kleur gegeven.

Gabber
Barend verwacht humor en relativering in de voorstelling: "Surinamers nemen zichzelf graag in de maling." Dat was in de tijd van de Kabel anders, maar dat is te verklaren door de strijd voor erkenning, vindt hij. Ook nu is er volgens hem nog steeds een soort tweedeling in de voetbalwereld. Ook andere bezoekers vinden dat een 'kabel' nog steeds nodig is. Maar dan met een andere betekenis: "Een kabel is voor mij een gabber, een goede vriend. Dat was voor 1996 al, maar die mensen die dat hebben verzonnen voor de voetballers wisten dat niet."

Regisseur Tjon A Fong zegt dat het stuk een interpretatie is van het verhaal van de Surinaamse kabel in het Nederlands elftal. "We proberen context te geven aan hoe zij hun leven in de jaren '90 geleefd hebben." Een mooie rol is er ook voor Lucretia van der Vloot in de rol van de moeder van Clarence Seedorf. Zij zit in het stuk om uit te leggen wat hun dromen waren: "En hoe het soms niet lukt om er echt bij te horen."

Wij/zij denken
Het wij/zij denken, dat tijdens het EK werd blootgelegd na het wegsturen van Edgar Davids, is in de huidige tijd meer dan ooit actueel. "Ik ben daar niet altijd even trots op. De zaadjes werden in de jaren '90 gezaaid." Tjon A Fong noemt het een glazen plafond voor zwarte voetballers: "Patrick Kluivert was topscorer, maar verdiende zes keer minder dan bijvoorbeeld Ronald de Boer."

Sommige bezoekers vinden het stuk te negatief van toon. Tjon A Fong vindt dat niet, maar snapt wel dat er zo wordt gereageerd op de slotscène, waarbij Winston Bogarde zijn problemen overbrengt op kleine jongens: "Wat ik wil laten zien is dat als je niet over je eigen problemen heen kunt stappen, je ze doorgeeft aan de volgende generatie."

Geen versimpeling
Collega-theatermaker John Leerdam herkent dat wel: "Het zet je aan het denken. Er is niet veel veranderd." Maar positief vindt hij de boodschap dat je na een fout weer op kunt staan, want dat zegt Bogarde in het stuk ook. Zelf zou hij het stuk wat hebben ingekort, maar Tjon A Fong heeft bewust gekozen voor een complex verhaal zonder de versimpeling die de pers heeft gebracht. De regisseur zou het theaterstuk graag ook in Suriname en op de Antillen brengen: "Ik zou het geweldig vinden, maar we moeten kijken of het mogelijk is."