Als gastarbeider naar Canada

Steeds minder Nederlanders emigreren naar Canada. Dit jaar verlaagt Canada het aantal permanente werkvergunningen met 20 procent. Er komen nu al minder immigranten het land in dan 'gastarbeiders', die een tijdelijke werkvergunning hebben. Met alle nadelen vandien.

'Ik werkte voor een Canadees bedrijf en in november vorig jaar bood het hoofdkantoor mij een baan aan in Toronto. Ik wilde graag naar Canada, dus ik heb meteen geaccepteerd. Dat het zo teleurstelllend zou aflopen, had ik nooit verwacht.'

Working holiday
Linda Kemperman (26) wilde wel een paar jaar in Canada werken maar niet per se emigreren. Daarom vroeg ze geen permanente verblijfsvergunning aan maar een 'working holiday' visum. Zo’n visum is een jaar geldig. Wie nog geen 30 is, kan desgewenst nog een jaar doorgaan op een 'young professional' visum.

'Het bedrijf had gezegd dat ze niets wisten over visa, dat ik dat allemaal zelf moest regelen', zegt Linda. 'Daarom had ik dat 'working holiday' visum aangevraagd. Dan hoeft de werkgever niks te doen.' Maar begin januari kreeg ze een mailtje: de baan ging niet door. Vanwege een personeelsstop.

'Ik was erg teleurgesteld', vertelt ze. 'Ik zit nu bij mijn broer in Nederland in huis, zonder woning en zonder werk.' Ze heeft intussen besloten om toch maar naar Toronto te gaan. In de hoop om daar met haar 'working holiday' visum alsnog een baan te vinden.
Op de plank
De Canadese overheid wil op papier graag meer immigranten, maar het is op dit moment moeilijk om een permanente verblijfsvergunning te krijgen. Het aantal aanvragen uit de hele wereld was de afgelopen jaren zo groot geworden dat het nauwelijks nog verwerkt kon worden.

Begin dit jaar lagen er nog ruim 800.000 op de plank, waarvan 335.000 in de categorie 'skilled worker'. Daarom zijn er beperkende maatregelen genomen. Waren er voorheen 3000 beroepen die onder voorwaarden een visum opleverden, nu zijn dat er nog maar 29.

Inmiddels is besloten het aantal permanente werkvergunningen dit jaar met nog eens 20 procent terug te brengen. Er wordt verwacht dat in 2011 nog maar zo’n 500 Nederlanders naar Canada emigreren. Maar ondertussen groeit het aantal mensen dat op een tijdelijke werkvergunning het land binnenkomt.
Weinig rechten
Vorig jaar waren er voor het eerst meer 'gastarbeiders' dan immigranten met een permanente verblijfsvergunning. De tijdelijke arbeidskrachten komen voor een groot deel terecht in de horeca of de tuinbouw. Ze verdienen weinig en hebben ook weinig rechten: wie zijn baan kwijtraakt, moet het land uit.

Zo'n tijdelijke werkvergunning kan worden omgezet in een permanente verblijfsvergunning. Die route lijkt aantrekkelijk voor goed opgeleide Nederlanders die in hun eigen vakgebied aan de slag willen. Als ze een baan vinden, kan de procedure zelfs in 10 weken rond zijn. Maar in de praktijk stuit het op problemen.

Belachelijk systeem
'Het immigratiesysteem is belachelijk', zegt Guus van Dijk (54) in Edmonton. 'Ik zit in de olie- en gasindustrie en wij kunnen helemaal geen mensen krijgen. Projecten liggen daardoor zelfs stil. Maar voor veel banen moet je lid zijn van de bond en die laten niet allemaal buitenlanders toe. Of je opleiding wordt niet erkend.'

Zelf kwam Van Dijk binnen op een werkvergunning voor 3 jaar. Al na een half jaar vroeg hij een permanente verblijfsvergunning aan. 'Maar in 7 jaar ben ik in mijn sector maar 3 andere Nederlanders tegengekomen die het gelukt is.'

Een baan vinden staat centraal,’ zegt Frans Buysse van emigratiebureau Buysse Immigration in Culemborg. Net als de andere Nederlandse emigratiebureaus verzorgt hij geen baanaanbiedingen meer omdat tussenpersonen in Canada niet altijd betrouwbaar bleken. ‘Maar als iemand zelf een baan vindt, helpen wij.'

Met een traan
Marielle Feenstra en haar man verhuisden vier jaar geleden naar Quebec, de Franstalige provincie van Canada. Haar man had er een tijdelijke baan aangeboden gekregen. Het duurde bijna 5 maanden voordat de procedure rond was.

Na 3 jaar vroegen ze géén permanente verblijfsvergunning aan, want de tijdelijke vergunning was zonder problemen verlengd en ze dachten dat ze zolang konden blijven als ze wilden. Maar inmiddels is de baan opgeheven. Dan vervalt ook de werk- en verblijfsvergunning.

Binnenkort vertrekken ze weer naar Europa. 'Wel met een traan, maar aan de andere kant maakt het ons niet zoveel uit waar we wonen.'

Frans Buysse heeft een boek geschreven: 'Enkele reis Canada: ondernemende Nederlandse en Belgische emigranten vertellen'. Het komt binnenkort uit. Het eerste hoofdstuk is hier te lezen.