Klijnsma wil van Federatie naar Nieuwe Vakbeweging

Van FNV naar DNV. Het scheelt maar één letter, maar er gaat een hele wereld achter schuil. De Federatie Nederlandse Vakbeweging met zijn 19 aangesloten bonden moet gaan veranderen in De Nieuwe Vakbeweging. PvdA Kamerlid Jette Klijnsma adviseert vandaag meer democratie en openheid. 'Een ding is zo klaar als een klont, de ramen moeten open.'

Klijnsma en haar kwartiermakers willen de macht binnen de bonden en binnen de koepel van de bonden weer bij de leden leggen. Mensen bepalen zelf bij welke bond of zelfs meerdere bonden ze zich aansluiten als zzp'er, gepensioneerde, vrouw, jongere of als christelijke onderwijzer. Ze worden niet langer ingedeeld in sectoren, zoals nu het geval is.

Nieuwe structuur
Leden van een bond zijn automatisch lid van de koepelorganisatie en kiezen daarvan het ledenparlement. Dit heeft het laatste woord in de koepelorganisatie. 'Tussenstructuren die afgelopen decennia zijn ontstaan, worden daarmee overbodig', zegt Klijnsma. Nu kunnen verschillende bonden binnen de FNV de besluitvorming nog beïnvloeden en afremmen. Dat bracht vakcentrale FNV in grote problemen bij het sluiten van het pensioenakkoord.

De twee grootste bonden, Bondgenoten en Abvakabo, waren het er niet mee eens dat FNV-voorzitter Agnes Jongerius het akkoord met werkgevers en het kabinet ondertekende. Ironisch genoeg is door de nieuwe afspraken over bezuinigingen tussen vijf politieke partijen het pensioenakkoord een vodje papier geworden.

Voorzichtig positief
Er moet een eind komen aan de verdeel-en-heerspolitiek binnen de vakbeweging, vindt Klijnsma; er moet met één mond worden gesproken. Ze ontdekte tot haar ontzetting tijdens een vergadering van de Sociaal Economische Raad dat de vakbeweging met meerdere monden sprak. 'Da’s gewoon niet goed.' Werkgevers of overheden spelen de bonden anders tegen elkaar uit.

In een eerste reactie zegt voorzitter Jongerius van FNV blij te zijn met de voorstellen. Abvakabo en FNV Bondgenoten zijn voorzichtig positief. Maar ouderbond ANBO is niet enthousiast, omdat binnen De Nieuwe Vakbeweging nog steeds machtsblokken mogelijk zijn. En dan worden de problemen van de FNV zoals bij het pensioenakkoord niet opgelost.

Trots
Vakbondshistoricus Sjaak van der Velden twijfelt ook aan de manier waarop de vakcentrale democratischer moet worden. 'Hoe gaat dat eruit zien?' Wel is hij enthousiast over het idee van meer openheid. In de krant staat soms beter uitgelegd hoe een conflict in elkaar zit, dan in het eigen vakbondsblad. 'De vakbeweging is in dit opzicht verkalkt.' Verder is het nodig dat leden trots zijn op de vakbeweging, die toch veel bereikt heeft.
Maar er ontbreekt één woord in de plannen: het woord 'werknemer'. 'De Nieuwe Vakbeweging is er voor wie werkt, wil werken, of heeft gewerkt, maar dat kan ook de directeur van Shell zijn.' Dat houdt miskenning van verschillende maatschappelijke belangen in.

Tot 1 juni kunnen FNV-leden reageren op de plannen van Klijnsma. Eind juni is duidelijk of de huidige bonden meedoen en het daadwerkelijk komt tot oprichting van De Nieuwe Vakbeweging.