Radio-maken in Italië: 'Alles moet snel-snel’

Reclames gaan vaak over auto’s bij het Milanese radiostation waar de Nederlander Thomas Rus al zeven jaar werkt. Ook de mate van persvrijheid verschilt: Nederland staat op de derde plaats in de ranglijst van Reporters zonder Grenzen, Italië op de 61e. Maar volgens Thomas Rus hebben tv-collega’s meer last van censuur. Zijn radiostation heeft geen politieke banden.
'Onder deze knop zit Radio 105 en dit is Radio MonteCarlo', Thomas Rus laat zijn vingers glijden over het mengpaneel in de kleine radiostudio in het centrum van Milaan. Zijn collega zit achter het glas klaar om het nieuws te lezen. In de spreekcel gaat het rode lampje aan. 'Buongiorno dalla redazione ...'
Rus werkt al zeven jaar op de redactie van Finelco, een bedrijf dat de radiostations Radio 105, Virgin Radio en Radio MonteCarlo beheert en een aantal webradiostations heeft. Radio MonteCarlo is het eerste commerciële radiostation van Italië, maar zendt uit vanuit Monaco. 'Indertijd was het verboden om een commercieel radiostation te hebben en op deze manier omzeilden ze regels. Net als RTL in het begin.
Studie
De nieuwsredactie huist in het centrum van Milaan, niet ver van het Centraal Station. Een jongensachtige man met een bril en een grote glimlach wacht me op bij de ingang. Het is moeilijk te geloven dat Thomas Rus al 49 is. Over zijn accent kan geen twijfel bestaan, hij komt uit de kop van Noord-Holland.
Het Italiaans van de Nederlander is accentloos: 'Ik heb nog wat van mijn studie Italiaanse taal- en letterkunde meegepikt,' lacht hij. Want journalist is hij niet. 'Ik werkte voorheen in het toerisme.' Ruim tien jaar geleden kwam hij in Milaan terecht. 'Tijdens een zakenreis naar Israël kwam ik de dame tegen die nu mijn vrouw is. Omdat ik Italiaans sprak en zij geen Nederlands, hebben we na een aantal jaren pendelen besloten dat ik hierheen zou komen.'
Kans
Drie jaar lang heeft hij van alles en nog wat gedaan tot deze kans zich voordeed. 'Dat ging erg op zijn Italiaans,' vertelt Rus. 'Een collega van mijn vrouw had gehoord dat er iemand wegging op de redactie. Of zij misschien iemand wist. Zij bedacht zich dat het misschien wel iets voor mij was. Dus toen heb ik gesolliciteerd.'
Samen met twee collega's en de eindredacteur verzorgt Rus de nieuwsbulletins van de drie belangrijkste radiostations van de Finelco-groep. Dat betekent teksten schrijven, gesprekjes opnemen en monteren en de juiste schuiven open zetten in een wirwar van uitzendstudio's. Het radiovak heeft hij in Italië geleerd.
Radiotermen
'Ik weet de Nederlandse woorden vaak niet voor radiotermen.' Dat blijkt als hij het heeft over de verschillen tussen Italiaanse en Nederlandse radio, vooral een kwestie van ritme. 'In Nederland worden teksten veel rustiger gelezen, hier is het snel-snel en dan monteren ze er ook nog een base onder.' 'Bedje', vertaal ik. Dat betekent dat er altijd geluid te horen is. 'Een bedje', gaat hij verder. 'Ze zijn namelijk bang dat mensen overschakelen naar een ander radiostation.'
Een ander verschil tussen Nederland en Italië is de mate van persvrijheid. Nederland staat op de derde plaats in de ranglijst van Reporters sans Frontières, de Franse organisatie die de persvrijheid in de wereld toetst, Italië op de 61ste. In het land is sprake van censuur, met name op de televisie. Toch zegt Rus daar geen last van te hebben. 'Wij zitten niet aan een politieke stroming vast.' Volgens hem is de lage plaats van Italië vooral te danken aan de rol van ex-premier Berlusconi.
Mediamacht
'Men gaat ervan uit dat als een regeringsleider zoveel mediamacht heeft, dat hij de vrije nieuwsgaring belemmert. Dat is niet altijd zo. Hier is alles te lezen wat je wilt. Je kunt zeggen dat bijvoorbeeld La Stampa niet zo kritisch schrijft over FIAT, omdat dat bedrijf eigenaar is van de krant, maar die kritiek kun je dan wel in een andere krant lezen. Als je wilt, kun je je goed informeren in Italië.'