De Radiomarathon - Live Blog
Het laatste uur 21.00-22.00 uur
Karin van den Boogaert en Wim Vriezen maken rondjes door de feesttent. We horen in radio-overzichten hoe we zelf te horen waren in andere radio-en tvporgramma's vanwege de marathon. Het dossier van de Wereldomroep en ons archief worden overgedragen aan Hans van der Windt, curator collecties van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.
En dan presenteren Anouk, Karin en Wim vanuit de feesttent de grande finale. Hoofd van de Nederlandse redactie Peter Veenedaal neemt de aanwezigen mee door beelden van 65 jaar nieuwsgeschiedenis. Op megaschermen is het allemaal te volgen voor de inmiddels honderden aanwezigen. Vrolijke, ontroerende, onvergetelijke, maar ook de ronduit trieste gebeurtenissen van de afgelopen decennia passeren de revue. Met stemmige rechtstreekse muzikale omlijsting, een lichtshow; het is eigenlijk met geen pen te beschrijven. Om exact tien uur is het voorbij. Vuurwerk verlicht de bossen rond het Wereldomroepgebouw en vrijwel niemand die erbij geweest is, houdt het droog.
En dan is het voorbij. En gaat de tap open. En wordt het gezellig. Maar ook verdrietig. Tot zover de Wereldomroep.
audio van het allerlaatste uur
Het drieëntwintigste uur 20.00 - 21.00 uur
Jeroen Dirks maakt een rondje door de feesttent en spoort de vele kopstukken uit de geschiedenis van de Wereldomroep op, die op de afscheidsmarathon zijn afgekomen. 'Stemmen' Winnifred van Dalen en Hans Hogendoorn bijvoorbeeld. Die laatste moet het nog één keer zeggen: 'Buiten is het veertien graden..'
Redacteuren Margreet Strijbosch en Sigrid Deters vertellen over het afscheidsproject Je Band met Nederland. Daarvoor werden tientallen emigranten in alle uithoeken van de wereld bezocht. Ze blijken opvallend vaak nog iets van heimwee naar Nederland te hebben.
Het tweeëntwintigste uur 19.00 - 20.00 uur Debat over het einde van de Nederlandse afdeling 19.00 - 20.00 uur
Hoofredacteur Sjuul Paradijs van de Telegraaf en VVD-Kamerlid Anoushka van Miltenburg wagen zich in het hol van de leeuw. Deze verklaarde tegenstanders van een al te uitbundige rol van de publieke omroep gaan in debat met oud-Wereldomroep-hoofdredacteur Joop Daalmeijer en directeur Jan Hoek.
Ze verdedigen het standpunt dat door de overheid gefinancierde Nederlandstalige activiteitenvan de Wereldomroep uit de tijd zijn. 'Jullie moeten alleen dingen doen als geen enkele andere partij dat kan doen,' betoogt Paradijs. Van Miltenburg: 'De publieke omroep is bedoeld voor nieuws, achtergronden en kunst en cultuur. En misschien nog dingen die in een commerciële setting niet gebracht kunnen worden."
Paradijs stelt het hard: 'Die andere veertien miljoen ook van tafel en gewoon stoppen. Of zorg dat je er privaat geld voor krijgt.' Om aan dat laatste villein tegen Hoek toe te voegen: 'Dan bent u een directeur die veel geld waard is.' Hoek vraagt om tijd. Na 2014 zal volgens hem duidelijk zijn dat de Wereldomroep in zijn nieuwe vorm bestaansrecht heeft.
Hoek laat overigens weinig twijfel bestaan over de overlevingskansen van de Nederlandse afdeling als het overgebleven budget geen 14, maar 28 miljoen was geweest. Ook dan waren er alleen nog de hoogst noodzakelijke programma's overgebleven voor specifieke groepen als expats en vrachtwagenchauffeurs.
Bij de vraag of hij niet had moeten opstappen na het slechte nieuws uit Den Haag, riposteert Hoek of hij 'dan maar alles uit zijn poten had moeten laten vallen'. Hij krijgt dekking van Daalmeijer: 'Ik had het hem juist hoogst kwalijk genomen als hij was opgestapt en het bedrijf in dire straits had achtergelaten. Ik was ook blijven zitten. Absoluut.'
De nieuwe organisatie dan; heeft die toekomst? Paradijs geeft het plan geen schijn van kans. 'Je gaat als een dominee de wereld in; wat heeft dat met journalistiek te maken?' Van Miltenburg vindt de nieuwe doelstelling nuttiger dan de oude. 'Maar als je in mijn hart kijkt, vind ik het niet nodig. Het verspreiden van het vrije woord kan ook met privaat geld.'
Daalmeijer wordt nog gevraagd of het iets voor hem zou zijn, hoofredacteur in de nieuwe organisatie. Ja, zegt hij, maar hij zou het wel anders doen. Het vrije woord in Cuba verspreiden, ziet hij niet zitten. 'Castro trekt gewoon de stekkers uit de muur.' Dan vindt hij de uitzendingen naar Suriname nuttiger. 'Onbegrijpelijk dat dat stopt. Buitenlandse media komen daar nauwelijks binnen.'
Het eenentwintigste uur 18.00 - 19.00 uur Nieuws, maar dan net even anders
Dit uur sluit goed aan bij het vorige: het begint met een fragment van de val van Srebrenica in 1995. Verslaggever Sebastiaan Gottlieb heeft de Bosnische stad later bezocht en het Joegoslavië-tribunaal op de voet gevolgd en vertelt daarover. 'Milosevic zat op een meter afstand, gescheiden door een glazen wand. Als je dan bedenkt wat die man allemaal heeft gedaan en meegemaakt. Dat vond ik heel fascinerend.'
Bertus Hendriks is vooral bekend als Midden-Oostendeskundige, maar hij vertelt over een ander hoogtepunt uit zijn radiocarrière: de Elfstedentocht. In 1986 reed hij de barre tocht en werd hij live in de uitzending gehaald om er verslag over te doen. Met oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen haalt hij ook herinneringen op van het (nog) ruigere werk uit de gevaarlijkste oorlogsgebieden in het Midden-Oosten. Heftig is ook het verhaal van een Willem Sools die in Somalië ontvoerd geweest is door militanten. Voor hem gaat als voor geen ander op dat het fijn was om zijn eigen taal in het buitenland te horen.
En tot slot van dit nieuwsblokje iets heel bijzonders: een gesprek, opgenomen vijf jaar ná zijn dood met Pim Fortuyn. Oud-nieuwslezer Cees Wijburg vertelt erover. Wijburg heeft griezelig perfecte imitatie-vaardigheden. Vandaar.
Het twintigste uur 17.00-18.00 uur Programma's voor militairen
Een man in groen legeruniform loopt de studiohal binnen en de eerste snor is ook gesignaleerd, we hebben een uur over millitairen. De Wereldomroep stak met speciale programma's een hart onder de riem van 'onze jongens en meisjes' op missie in het buitenland. Uruzgan FM is een recent voorbeeld, maar ook in Libanon en Bosnië hebben we programma's uitgezonden voor militairen.
'Deel een plaat met je maat' schalt door de studio. De uitzendingen kwamen neer op 'groeten van', 'liefs van', vertelt Manda van Buuren. Zij maakte in de jaren '80 speciale groetenprogramma's voor militairen in Libanon.
Ook van de partij: Annemieke Schollaardt van Uruzgan FM, militair historicus Christ Klep, Gerard Koot Bosnië-veteraan en leider van het Provinciaal Reconstructieteam in Uruzgan en Erwin Prop, technius bij RNW en Libanon-veteraan.
Defensie werkte graag samen met de Wereldomroep. 'Het is niet zo slim om over operationele zaken te praten, dus dat deden we dan ook niet', legt militair Koot uit. 'Maar verder gaven we wel interviews en organiseerden dingen voor de radiomakers.'
Af en toe maakten ze ook een aflevering ter plekke, zoals in Afghanistan. Dat waren bijzondere momenten. Annemieke Schollaardt liet zich doorgaans niet afschrikken door de vele afkortingen en jargon. 'Ik gedroeg me soms als een soort Alice in Defensieland. Vertel het me maar, leg het maar uit in gewone mensentaal.'
Militairen audio
Het negentiende uur 16.00 - 17.00 uur Expat on air
Drie jaar lang sprak Expat on Air op zaterdagochtend met expats en emigranten over wat hen bezighield. Niels Erkens doet dat op vrijdagmiddag nog één laatste keer, en dat maakt pijnlijk duidelijk wat deze groep moet gaan missen. Aan het woord komt Alex van Scherpenzeel van ouderenbond ANBO, die alle ins en outs uit de doeken doet van pensioenen in het buitenland. Zijn boodschap is overigens vrij somber: de jongere generaties krijgen straks onvermijdelijk de rekening gepresenteerd. Al ziet van Scherpenzeel een lichtpuntje: we zijn door de economische crisis wakker geschud om eindelijk eens aan onze oude dag te gaan denken.
Schrijver Geert van der Kolk komt aan het woord; hij schreef een boek over bootvluchtelingen uit Haiiti. Van der Kolk leefde zich zover in zijn onderwerp in, dat hij zelf een boot bouwde en ermee naar Florida voer. Als ervaringsdeskundige kan Van der Kolk ook meepraten over de discussie over dubbele nationaliteiten. In de VS kan dat de mensen niets schelen, vertelt hij: 'Het enige dat telt is het Amerikaanse paspoort; al heb je er twintig andere bij.'
Hoogleraar James Kennedy vertelt tot slot over de verschillen in denken over identiteit en nationaliteit tussen Amerikanen en Nederlanders. Hij vindt het van groot belang dat Nederland de contacten met emigranten en expats warm houdt. Dat die functie onder druk komt, komt volgens hem ook door de neiging in Nederland om de eigen taal en nationale tradities te bagatelliseren.
Het achttiende uur 15.00 - 16.00 uur Taal
Dit uur gaat het over waar het bij de Wereldomroep eigenlijk allemaal over gaat: de taal. Meer bepaald: het ABN. Martin van Toll, als samensteller van de Taaltest degene die menigeen wekelijks tot waanzin drijft, legt live een talltestje af bij de aanwezigen. Aan het woord komt ook presentator Arie Bras van het programma Klare Taal. Hij is blij met het succes van het programma. 'Ik ben geen taalkundige, maar ik heb een neus voor wat goed is.' En Klare Taal is goed, oordeelt Bras.
Muzikale omlijsting is er van Joop Visser en Jesica Zingt. En van de formatie Het Ampzing Genootschap, die na het optreden een grote fascinatie aan de dag legt voor de authentiek reportagebus in de feesttent. (Foto)
Taal audio
Het zeventiende uur 14.00 - 15.00 uur Typisch Wereldomroep: vakantiegangers
Typisch Wereldomroep; dat waren de programma's voor Nederlandse vakantiegangers. Met drie oud-presentatoren en -programmamakers van de Wereldomroep, Jeroen Pauw, Ferry de Groot en Dick Klees, blikte Anouk Tijssen terug op de zomers van weleer, toen hele campings gekluisterd zaten aan een wereldontvangertje, om de Tour de France en het andere nieuws te volgen. Het leuke van zomerradio was volgens Pauw de doelgroep. In tegenstelling tot de programma's voor emigranten waren het 'mensen zoals we zelf ook waren. Je kreeg niet meteen een boos telefoontje van mensen die het niet eens waren met de muziek die je draaide'.
De drie rtv-coryfeeën zijn het erover eens dat ze veel bij de Wereldomroep geleerd hebben. 'De lijntjes waren korter dan elders in Hilversum', zegt Klees. 'Niet alles hoefde langs vijftien chefs.' Pauw stelt: 'Hier heb ik het vak geleerd.' Wel erkennen ze dat de radiouitzendingen in vergelijk met toen een deel van hun functie hebben verloren. 'Die ANWB-oproepen kon je nadat de mobiele telefoon was opgekomen, wel wegooien', aldus De Groot.
In dit uur ook een gesprek met Rabobank-ploegleider en oud-wielrenner Erik Dekker - zelf vaak onderwerp van de uitzendingen, maar ook trouw luisteraar - en fragmenten van de legendarische sportverslaggevers van weleer: Jacques Chapel, die Jeroen Blijlevens naar een etappeoverwinning schreeuwt, en natuurlijk Theo Koomen.
Typisch Wereldomroep audio
Het zestiende uur 13.00-14.00 uur Cariben
Goed nieuws tijdens het uur dat de Cariben aan bod kwamen tijdesn de Radiomarathon. De uitzendingen naar de Cariben gaan in ieder geval door tot het einde van het jaar. Interessante discussie over Suriname met Lydia Emanuels en Jan Pronk over tijd rond coup Bouterse. Pronk: 'Den Haag moet mogelijke rol van Nederlandse militaire adviseurs daarbij uitzoeken.' Lydia Emanuels: Suriname had en heeft Wereldomroep nodig. en Noraly Beyer weet nog hoe ze 'haar onschuld - lees: naïveteit (red) - verloor' als gevolg van decembermoorden. Voor Desiree Martis was 10/10/10 spannende en emotionele dag. Ze deed die dag verslag van de invoering van de nieuwe staatkundige structuur.
Cariben audio
Het vijftiende uur 12.00-13.00 Wereldnet
Dingen die je anders niet zou horen. Dat was Wereldnet. Nederlanders in het buitenland vertelden op de radio over lokaal nieuws. Dat soms heel groot kon zijn. Ton van de Graaf, een van de bedenkers van het programma, vertelt tijdens de Marathonuitzending: 'Soms zag je dat lokale nieuws (van een Wereldnetter) vier dagen later terug in het Journaal.' Een van de Wereldnetters van het eerste uur was Guus van Bladel. Deze oud-reclasseringsvrijwilliger stond Nederlandse gevangenen in het buitenland bij. Hij is vooral bekend dankzij de bijstand die hij verleende aan de Nederlander Johannes van Damme, die in Singapore terecht werd gesteld wegens drugssmokkel. Ruimte was er in Wereldnet ook voor grappig nieuws. Een ivoorhandelaar in Togo die een slagtand van een olifant in onderpand geeft voor een lening, bijvoorbeeld. Presentatoren Jan Kikkert, Conny van den Bor en Klaas den Tek hebben genoeg leuke herinneringen aan Wereldnet.
Audio van het uur over Wereldnet
Het veertiende uur 11.00-12.00 uur Onderweg
Een deel van de achterban is naar de studio gekomen tijdens de uitzending van Onderweg tijdens de Radiomarathon van de Wereldomroep. De hal van de Wereldomroep is volgelopen met vrachtwagenchauffers. Verderop op het terrein van de Wereldomroep geeft vrachtwagenchauffer Jan Selie, artiestennaam John Selby, samen met zijn dochter Sabine een optreden. Selby werd ontdekt dankzij Onderweg. Vandaar dat hij graag naar de studio is gekomen om Onderweg uit te luiden.
Veel reacties van chauffeurs vanwege de laatste uitzending. Zo maar wat opmerkingen: Hoe moet ik in de toekomst aan informatie komen over het weer en zo! En ook: Onderweg was informatie, collega's, gein!
De presentatie van Onderweg was in handen van Bob van Beeten en Bart van Riel. Het programma gaat overigens door, maar wel op een andere manier, los van de Wereldomroep: korte golf AM 6095. Vanaf maandag!
Audio Onderweg
Het dertiende uur 10.00-11.00 Muziek
Muziek een belangrijk bestanddeel van de Wereldomroep. Dit uur werd gepresenteerd door muziekkenner en muziekliefhebber Wim Vriezen.
Hans Quant, oud-hoofd van de muziekafdeling, vertelt dat er niet zoveel aandacht was voor de Nederlandse muziekgeschiedenis. 'Dat hebben we bij de Wereldomroep wel gedaan.'
Veel muziek ook in dit uur. Met live vanuit studio 11 Gerbrich Meijer op klarinet. Ze was een van de finalisten bij het Prinses Christina Concours. De finalisten kwamen ieder jaar langs bij de Wereldomroep. Ook dan lag de presentatie bij Wim Vriezen. Finalisten konden volgens hem tijdens de optredens bij de Wereldomroep prima podiumervaring opdoen.
Muziek bij de Wereldomroep - audio
Het twaalfde uur 09:00-10:00 Groeten en Verzoeken
Groeten en verzoeken met aan tafel Herman Emmink, Manda van Buuren, Gert van Drimmelen en Harry Visser. Presentatie Karin van den Boogaert. 'Hallo lieve papa. Hoe gaat het met U? Slecht of goed? Bij ons gaat het goed. Ik kan al een beetje rolschaatsen ...' een oud fragment uit een programma van de Wereldomroep waarin een zoontje de groeten doet aan zijn vader. Er was nog geen mobiele telefoon, nog geen internet. De radioprogamma's zoals Schip van de Week waren een groot succes. Herman Emmink, indertijd een van de presentatoren, blikt tijdens dit uur Tot Zover De Wereldomroep terug met de andere presentatoren van verzoekprogramma's. Herman Emmink had indertijd een archief met zo'n 18 duizend 78-toerenplaten. Conclusie van dit uur: Er is nog steeds ruimte voor verzoekprogramma's. kijk maar naar Uruzgan FM en Onderweg. Twee programma's die de afgelopen jaren bewezen hebben dat specifieke doelgroepen graag verzoeken indienen en luisteren. Tot slot een 'bekentenis' van presentator Gert van Drimmelen: 'Ik kreeg indertijd veel liefdesbrieven (van luisteraars) die ik ook allemaal beantwoordde...'
Groeten en verzoeken - audio
Het elfde uur 08:00-09:00 over Cabaret bij de Wereldomroep
Een uur lang aandacht voor cabaret met aan tafel Jan Kok die vele jaren voor de Wereldomroep putte uit zijn uitgebreide archief en wekelijks een programma samenstelde. 'Cabaret houdt mensen een spiegel voor', zei Jan Kok in gesprek met presentator Karin van den Boogaert. Er is weinig en eigenlijk steeds minder aandacht voor cabaret in de Nederlandse media. 'Dat is jammer. Heel jammer', zei Jan Kok tijdens het cabaret-uur bij de afscheidsuitzending van de Wereldomroep. Verder in dit uur aandacht voor oude en nieuwe cabaretiers, waarbij Kok zich onder andere lovend uitliet over de Vliegende Panters. En los van wat cabaretfragmenten was er ook ruimte voor een column van Youp van 't Hek over de Wereldomroep en het gedoe met antennes van Wereldontvangers. Luisteren dus ...
Cabaret - audio
Het tiende uur 07:00-08:00 Nieuws bij de Wereldomroep
Grote nieuwsgebeurtenissen door de jaren heen die ook voor Nederlanders in het buitenland van belang waren. Aan tafel: Peter Broekman, Peter van Beem en Hans Andringa. De watersnood bijvoorbeeld in 1953. De Molukse treinkaping. Het moment dat prinses Beatrix koningin werd, in 1980. De kroning. Verslaggever Peter Broekman vertelt over falende techniek op die dag terwijl hij in de buurt van het balkon stond op de Dam in Amsterdam. En Hans Andringa, vele jaren politiek verslaggever voor de Wereldomroep haalt meer recente nieuwsfeiten aan zoals de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh. Het was niet moeilijk om door de jaren heen politici in Den Haag voor de microfoon van de Wereldomroep te krijgen, volgens Hans Andringa. 'Het belang werd zeker gezien. En ze hadden allemaal wel een ver familielid in het buitenland, een neef of tante, die zei 'ik heb je gehoord '.'
Het negende uur 06:00-07:00 Televisie bij de Wereldomroep
Satellietzender BVN, het Beste van Vlaanderen en Nederland is niet meer weg te denken voor de meeste Nederlanders in het buitenland. Maar ook vroeger werd er al tv gemaakt bij de Wereldomroep. Aan tafel: oud-directeur Lodewijk Bouwens, omroeper Tom van der Horst en eindredacteur Hans de Wildt.
Karin van den Boogaert - zelf heeft ze ook met veel plezier- tv gepresenteerd bij de Wereldomroep - interviewt de heren met af en toe een door hen gekozen swingend jazznummer er tussendoor.
In het begin maakten we vooral documentaires en programma's die een beeld van Nederland gaven. 'Er op uit', was zo'n titel. Daarnaast ook programma's over Surinamers en Antillianen die in Nederland woonden, studeerden of werkten, bijvoorbeeld het tv-progamma Magazien uit 1971 voor de Stichting Culturele Samenwerking Suriname.
De binnenlandse omroepen zagen het soms met lede ogen aan. Reden we hen niet in de wielen? Zij maakten toch ook mooie documentaires? Oud-directeur Lodewijk Bouwens kan er wel om lachen, hij vond de consternatie leuk. Concurrentie en samenwerking komen beide ter sprake.
In de jaren '90 kwam de Wereldomroep met Zomer-tv gepresenteerd door Debby Petter: satelliet-tv gericht op Nederlanders in het buitenland. Ontzettend leuk, maar wel 'houtje-touwtje' herinnert Hans de Wildt zich. De banden gingen met een fietskoerier van de Wereldomroep naar de plek waar ze op de satelliet werden gebracht.
In de laatste jaren waren Studio NL, Stop de Tijd en Café de Buren onze tv-programma's, maar tegenwoordig geeft BVN alleen nog binnenlandse producten door. Tv bleek te duur, concluderen de heren aan tafel. Het is ook duur, maar wel jammer, vindt iedereen. En nadat we zelf besloten geen echte tv meer te maken, werd voor ons besloten dat de Nederlandse activiteiten op de radio ophouden.
BVN - audio
Het achtste uur 05:00-06:00 Cultuur
Beeldende kunst, literatuur, architectuur en andere vormen hadden altijd een plek bij de Wereldomroep. Cultuurredacteur Gerda den Hollander vertelt onze kant van het verhaal. Walter van Weelden, hoge ambtenaar bij Economische Zaken vertelt hoe hij cultuur altijd inzette als onderdeel van de promotie van Nederland in het buitenland.
Hoe maak je radio over schilderijen en kunst? Nou bijvoorbeeld met hoorspelen. Over Van Gogh en Rembrandt maakte de Wereldomroep graag producties. Gerda vertelt dat elke tentoonstelling, sterfdag, geboortedag wel weer een aanleiding vormde. Ook Van Weelden is trots op deze klassiekers.
Architect Carel Weeber, bekend van controversiële gebouwen als de Peperklip en de Zwarte Madonna belt vanuit Curacao. Want wat is nou precies 'Nederlandse architectuur'? En is dat mooi? Hij noemt zichzelf in ieder geval 'netter' dan de gemiddelde Antilliaan.
Ook Sinterklaas als cultuurverschijnsel komt ter sprake. Al die mensen die zich zwetend onder de palmbomen in Sint- en pietenpakken hijsen. Rutger Oudejans belt vanuit Singapore om te vertellen waarvoor hij dat deed: voor de lol en om de band met zijn cultuur te behouden.
Cultuur - audio
Het zevende uur: 04:00-05:00 Expats en wereldreis
Verslaggevers Marcel Decraene en Maurice Laparlière schuiven aan om te vertellen over de vele soorten expats die ze ontmoet hebben bij hun reportages in het buitenland. Expat-deskundige Mary Broekhuijsen - zelf woonde ze jaren in Bahrein - vult aan uit eigen ervaring en leest een column voor.
'Toen ik nog een expat was, wilde ik liever iets anders zijn', zegt Mary 'ik wilde niet alleen rondhangen, maar nuttige dingen doen.' Zodoende begon ze een blog over wat ze om zich heen zag en zelf ervaarde in de expat-gemeenschap in Bahrein.
Maurice vertelt over een Nederlander in Ramallah die probeerde om zich vooral niet te mengen in het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Die indruk had Mary ook 'wij Nederlanders proberen objectief te blijven.'
Marcel verhaalt over een gevangene die op een eiland in Noorwegen vast zat. Als trucker werd hij veroordeeld voor drugssmokkel, maar op het gevangeniseilandje Bastoy, was het leven eigenlijk verrassend goed. Het beviel hem zo goed, dat hij - nu hij vrij is - graag weer naar Noorwegen zou verhuizen.
Expats op de radio
Het zesde uur: 03:00-04:00 Hollands Diep
Oude bekenden komen midden in de nacht langs. Ebru Umar, Rutger van Santen en zeezeiler Henk de Velde maken samen met presentator Jeroen Dirks en Wim Vriezen een bijzondere aflevering van ons oude programma Hollands Diep. Glimlachen verschijnen op de gezichten als de oude tune door de studio schalt.
Ebru vindt het jammer dat het tijdperk van de Nederlandse uitzendingen van Wereldomroep voorbij is, want ze kwam er heel graag vroeg haar bed voor uit en nu zelfs midden in de nacht. 'Dit uurtje radio een ode', zegt ze liefkozend in een column.
Ook politiek verslaggever Rutger van Santen heeft een column, een scherpe over CDA- lijsttrekkerskandidaat Henk Bleker. Al gauw vliegen de grappen over 'gekke Henkie' over tafel. Een andere Henk, Henk de Velde is als zeezeiler en trouwe Wereldomroepluisteraar te gast. Hij kan als typische wereldburger de actualiteit prima relativeren.
Cees Nooteboom zit ook in deze uitzending. Ook hij had als schrijver die vaak te gast was, een band met Hollands Diep. Maar ook als luisteraar hield hij van de Wereldomroep. Hij zal ons missen.
Hollands Diep - audio
Het vijfde uur: 02:00-03:00, techniek
Wim Vriezen: 'We gaan iets speciaals tot stand laten komen'. We schakelen met verslaggever Bart van Riel en een paar speciaal hierheen gekomen zendamateurs op het dak. De zendamateurs en de radiomarathon houden contact.
In de tent op het parkeerterrein gaat de prachtige reportagewagen uit de jaren '50, die alle bezoekers bewonderen, nu eindelijk ook een echte rol spelen. Hij is speciaal overgebracht vanuit het Automuseum in Schagen. Niels Zack (zelf vroeger radiotechnicus) en Kees Dekker van het automuseum laten ons alle draadjes, schakeltjes en schuifjes zien.
In de hal legt Rocus de Joode, sinds 1988 onder meer frequentiemanager, uit hoe het geluid van de Wereldomroep zulke enorme afstanden kan afleggen. Dat gaat niet zonder de nodige piepjes, kraakjes en frustratie voor de ontvanger. Het mooiste gebrom krijgt meteen Wim Vriezen aan het lachen.
Op Twitter komen meteen ook de technische vragen binnen over de Papa India 9 Romeo November Whiskey, oftewel de PI9RNW 'Op welke 2 meter frequentie zenden jullie uit?' Het antwoord 145.4 MHz op 363. kHz in de 80 meter band.'
De redactie snapt er niet altijd wat van, maar dit uur was smullen voor liefhebbers van radiotechniek.
Techniek - audio
Het vierde uur: 01:00-02:00, radio met een boodschap
Een deel van de luisteraars van de Wereldomroep was in het buitenland op pad met een missie, soms letterlijk als missionaris, soms als ontwikkelingswerker. In dit uur aan tafel: oud-collega Egbert van Keulen, één van de grondleggers van de Derde Werelddesk bij de Wereldomroep en ontwikkelingswerker Maarten Frissel. Hij werkte jarenlang voor ontwikkelingsorganisatie SNV in Ghana en Botswana.
Ontwikkelingssamenwerking staat volop ter discussie, een deel van de kritiek delen Van Keulen en Frissel wel, over paternalisme en het verkeerd besteden van geld. Maar beiden geloven in het nut en de noodzaak van werken aan de toekomst en hulp bieden aan mensen die uit de armoede willen opklimmen.
We horen ook een reportage met pater Pieter Pubben, hij woonde in Angola van 1961-1999, sommige van die jaren had hij geen post, geen telefoon en was er burgeroorlog. De radio met daarop de Wereldomroep was zijn enige contact met de buitenwereld. Op een dag deed zijn moeder hem in onvervalst Limburgs de groeten via de radio. Een magisch moment ...
Het derde uur: 00:00-01:00, veelkleurige omroep
Van alle talen waarin de Wereldomroep heeft uitgezonden waren het Indonesisch en het Zuid-Afrikaans erg bijzonder.
Archivaris Martien Sleutjes vertelt over de Zuid-Afrikaanse uitzendingen. Daar kijken we met gemengde gevoelens op terug. In een fragment wordt dichter Totius door een Wereldomroeppresentator de hemel in geprezen terwijl Totius éen van de belangrijkste mensen achter de apartheidsideologie was...
In dit uur ook ruim aandacht voor de Indonesische afdeling, die net als de Nederlandse ophoudt te bestaan. Yanti Mualim van de Indonesische redactie en Nico Schulte Nordholt, Indonesië-kenner van de Universiteit Twente leggen het belang uit van die afdeling en RNW voor de band tussen Nederland en de voormalige kolonie.
Het was niet altijd makkelijk om dit werk te doen, vertelt Yanti. Veel gedoe met visa en paspoorten en de medewerkers werden ongeacht hun afkomst bij voorbaat gezien als pro-christelijk omdat ze uit Nederland kwamen. Schulte Nordholt vertelt over de juist onafhankelijke journalistiek die RNW Indonesië kon bieden in hun eigen taal. Correspondent Michel Maas heeft een reportage met de hoofdrolspelers van de 'Reformasi', de tijd na het aftreden van Soekarno.
De podcast van het derde uur, de veelkleurige omroep
Het tweede uur: 23.00-24:00, het koninklijk huis
Dit uur gaat over onze band met het Koninklijk Huis. Aan tafel zitten Peter Broekman en Ben Kolster. Ben is de afgelopen jaren onze commentator op het gebied van royals. Peter Broekman heeft jarenlang als verslaggever gewerkt, bijvoorbeeld op Prinsjesdag. Tegenwoordig maakt Peter het roddelbladenoverzicht Nedklets, maar hij heeft altijd wel iets te vertellen over de Oranjes.
Peter en Ben halen ook herinneringen op aan belangrijke gebeurtenissen, zoals de troonsbestijging van Beatrix en de aanslag op Koninginnedag in Apeldoorn.
De podcast van het koninghuisuur
Het eerste uur: 22.00-23.00
RNW-veteraan Pim Reijntjes opent de uitzending met de melding dat het tien uur is in Nederland. Vervolgens nemen collega's Anouk Tijssen en Wim Vriezen het woord voor het eerste uur van de uitzending. Daarna speelt Bill Bakers Big Band 'In the mood', de grote hit van Glenn Miller tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om in de stemming te komen.
Ondertussen zit de beiaardier van Hilversum te wachten op het juiste moment. Op het carillon van het Raadhuis speelt hij zo 'Merck toch hoe sterck'. Een reportagewagen staat naast het gemeentehuis om het geluid door te geven aan onze uitzending. Hilversummers kunnen gewoon het raam open zetten.
Op iets grotere afstand kan je de live-uitzending horen via onze webstream.
In dit eerste uur horen we fragmenten uit oude programma's van de Wereldomroep, radio en televisie. Onze eigen archivaris Martien Sleutjes geeft een beeld van hoe de Wereldomroep zich in de loop van de afgelopen 65 jaar heeft ontwikkeld. Het uur eindigt met 'We'll meet again'...
De podcast van het eerste uur van onze Marathon-uitzending