Het verrassende glas van Copier
Hij begon als jochie van dertien in de glasfabriek van Leerdam: Andries Copier (1901-1991). Al gauw ontdekte de directeur zijn artistieke aanleg en in zijn vrije tijd mocht Copier kunsten studeren. Leerdam zet de beroemdste glasmaker van Nederland een jaar lang in de schijnwerpers.
Honderden glazen objecten in een vitrinekast van wel 15 meter lang. In dit stuk open depot van het Nationaal Glasmuseum staat alleen maar werk van Andries Copier: van de ontwerpen voor massaproductie tot zijn unieke kunstwerken die hij op hoge leeftijd maakt.
Gilde-servies
Bezoekers wijzen elkaar aan uit welke glazen ze vroeger thuis dronken. Vaak was dat het Gilde-servies uit 1930. Het is nog steeds overal in Nederland te koop, want even verderop op de Lingedijk wordt het nog steeds geproduceerd. In dezelfde glasfabriek waar Andries Copier bijna 60 jaar heeft gewerkt.
Behalve het Gilde-servies zijn er nog ontzettend veel ontwerpen van Copier in grote aantallen gemaakt: drinkglazen, asbakken, karaffen, vazen, botervloten, eierdopjes. Copiers werk is vooral van een strakke vormgeving, maar je ziet dat hij niet stilstond in zijn ontwikkeling en smaak.
Serica en Unica
In de kast staan ook de zogeheten Serica en Unica, exclusieve producten van Copier die door de glasblazers van de glasfabriek Royal Leerdam onder zijn toezicht werden gemaakt. Zijn kleinzoon Laurens Geurtz en de Leerdamse archivaris Joan Temminck wijzen het ene na het andere voorwerp aan.
Bijvoorbeeld de vazen met een craquelé-oppervlak, waaraan Copier werkte met chemische stoffen en de toepassing van alternatieve technieken. En even verderop die enorme gekleurde klonten: vazen waar aan de binnenkant een vis of een paard is te zien.
Roemers en vliegtuigen
Daarvoor had Copier een metalen stempel ontworpen, die aan de binnenkant van de vaas werd gedrukt voordat hij was afgekoeld. Zo had hij ook een mal bedacht met spijkertjes aan de binnenkant. Het resultaat waren de bekende ronde vaasjes met een regelmatig patroon van kleine luchtbellen in het glas.
Maar soms grijpt Copier ook terug op de kloeke glazen - roemers - uit de late Middeleeuwen. En tussen het glas staat ook het strakke kunststof servies dat hij in 1948 voor de KLM maakte. Een prachtig ontwerp dat ook – zoals alles in de vliegtuigwereld dat moet zijn - uiterst praktisch was.
Met pensioen
Copier had altijd ideeën en bleef maar doorgaan. 'Hij wás de glasfabriek’, vertelt de trotse kleinzoon Laurens. In kranten en tijdschriften stonden telkens weer interviews met Copier en foto’s van zijn werk. Hij exposeerde in veel landen. Het Koninklijk Huis kwam regelmatig werk kopen en menig staatshoofd kreeg een Copier kado bij een officieel bezoek.
Op zijn zeventigste ging de ontwerper eindelijk met pensioen. Circa vijf jaar verzorgde hij zijn vrouw, maar na haar dood begon zijn leven als vrij kunstenaar. Hij reisde naar het Italiaanse Murano, naar de Verenigde Staten en Tsjechië om te kijken hoe ze daar glas maken. En werkte vervolgens met de grote glasblazers daar aan nieuwe ontwerpen.
Dierbare herinneringen
Laurens weet nog hoe het werk weken na de reizen van grootvader in kisten thuis aankwam. Met spanning keek hij toe hoe het glas werd uitgepakt. Nu zijn tientallen van die ontwerpen te zien in de tijdelijke expositie 'Copier: een nieuw Leven', ook in het Nationaal Glasmuseum.
In 1991 overleed Copier, 90 jaar oud. Tot aan zijn dood had hij doorgewerkt en generaties ontwerpers en glaskunstenaars geïnspireerd. Laurens Geurtz heeft dierbare herinneringen aan zijn vrolijke, liefdevolle grootvader. Maar hij heeft er spijt van dat hij nooit serieus met hem over zijn werk heeft gesproken.
Nalatenschap
Wel hield Geurtz zich intensief bezig met de nalatenschap van zijn grootvader. Met de Leerdamse archivaris Joan Temminck maakte hij ‘Copier Compleet; Het oeuvre van A.D. Copier 1901-1991.’ Een kloek boek dat zoveel mogelijk werk van Copier beschrijft. Zoveel mogelijk, want nog steeds komen er tips uit binnen- en buitenland wanneer er weer eens een uniek werk van zijn grootvader opduikt.
De expositie ‘Copier: een nieuw Leven’ is tot in december te bezoeken. Heel veel van zijn glaswerk is ook permanent te zien in het Nationaal Glasmuseum, Leerdam. Het boek ‘Copier compleet’ is een uitgave van NAi Uitgevers.