Nederland niet immuun voor matchfixing

Omkoping in de voetballerij wordt bijna als vanzelfsprekend geassocieerd met landen in Zuid- of Oost-Europa. Een misrekening, want ook Nederland is niet immuun voor manipulatie van voetbalwedstrijden, zeggen deskundigen. Hard bewijs ontbreekt, maar aanwijzingen zijn er te over. De politiek pleit voor strafrechtelijk onderzoek.

Voor omkoping in het Nederlandse voetbal bestaan geen bewijzen. Althans, die kwamen niet aan het licht toen de Tweede Kamer onlangs een hoorzitting hield over matchfixing, het manipuleren van voetbalwedstrijden.
Maar vermoedens en aanwijzingen zijn er volgens deskundigen te over. En alleen al op grond daarvan is strafrechtelijk onderzoek hard nodig, zegt PvdA-Kamerlid Tjeerd van Dekken. Hij wijst erop dat Nederland het enige land in Europa is waar matchfixing niet wordt onderzocht. Ook CDA en VVD dringen aan op maatregelen.

Illegale geldstromen
Volgens het toonaangevende Nederlandse voetbalweekblad Voetbal International (VI) zijn in twaalf van de zestien deelnemende landen aan het EK voetbal al omkoopnetwerken in het voetbal blootgelegd. Dus waarom zou daar uitgerekend in Nederland geen sprake van zijn? Goed ingevoerde journalisten van VI zeggen overtuigd te zijn van manipulatie en illegale geldstromen in het Nederlandse voetbal.
Een belangrijk signaal zijn de verhalen over de Nederlander Paul R. Hij zou de spil zijn in een omkoopschandaal in Duitsland waar voetbalwedstrijden zouden zijn gemanipuleerd. En ook de naam van de Nederlander Kris J. duikt op. Hij is in België veroordeeld voor het beïnvloeden van wedstrijden.

Miljoenenbranche
Matchfixing draait natuurlijk om geld. Om illegaal gokken. Door wedstrijden te manipuleren, kun je de geldstromen jouw kant op sturen. De schimmige gokwereld rond het voetbal is volgens VI nauw verweven met de internationale drugshandel. Daarin gaan miljoenen om die deels weer in het illegale gokcircuit opduiken. Onderzoek toont aan dat illegaal gokken in Nederland goed is voor zo’n 150 miljoen euro.  De Toto, de enige legale aanbieder, heeft een jaaromzet van ongeveer een derde.

De ontwikkeling is ook een doorn in het oog van de Nederlandse voetbalbond, de KNVB. Gijs de Jong, manager competitiezaken bij de voetbalbond, zei tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer dat Nederland dringend beschermd moet worden tegen de internationale criminele organisaties die wedstrijden proberen te manipuleren.

Affaire-Jol
Illegaal gokken op wedstrijden is één ding. Daar heb je de hulp van spelers of scheidsrechters niet voor nodig. Maar bij matchfixing ligt dat natuurlijk anders. Scheidsrechters nemen allerhande beslissingen en spelers kunnen een penalty veroorzaken, opzichtig slecht verdedigen of in eigen doel schieten om de uitslag te beïnvloeden. En juist op die betrokkenheid van spelers of scheidsrechters ontbreekt elk zicht.

Meest 'concreet' in dit verband is de affaire rond scheidsrechter Dick Jol, uit 1995. Hij werd ervan beschuldigd gegokt te hebben op wedstrijden in het betaald voetbal die hij zelf floot. De Nederlandse voetbalbond KNVB zette de scheidsrechter anderhalf jaar op non-actief, maar bewijs voor de vermeende misstappen werd nooit geleverd. De voetbalbond moest door het stof en Jol werd van alle blaam gezuiverd.

De Nederlandse politiek hoopt nu dat onderzoek wel hard bewijs aan het licht brengt. Volgens PvdA'er Van Dekken is iedereen in de Tweede Kamer er inmiddels wel van overtuigd dat matchfixing de grootste bedreiging voor het voetbal is. Van Dekken roept de minister van Justitie dan ook op tot een grootscheeps strafrechtelijk onderzoek.

Buitenbeentje in Europa
De grote vraag is waarom alle urgentie in Nederland lijkt te ontbreken. Europarlementariër Emine Bozkurt (PvdA) zegt in VI: 'De Raad van Europa is hard bezig met een conventie tegen matchfixing, waardoor de landen beter met elkaar gaan samenwerken. Het is juist Nederland dat bekend staat als een van de dwarsliggers.
We zijn een serieus voetballand en dienen de dreiging serieus te nemen. Daarom hoop ik ook dat er onderzoek komt vanuit de Tweede Kamer, zodat de ernst van de zaak voor eens en voor altijd duidelijk wordt. Nederland is geen eiland waaraan matchfixing vanzelf voorbij gaat.'