Nederlandse punctualiteit werkt niet in chaotisch India

Even een avond alleen, had Wereldomroep-correspondent Aletta André gehoopt. Maar dat was niet de bedoeling: haar Indiase schoonzus houdt de avond voor haar bruiloft een slaapfeestje. Zonder stress voor de grote dag of angst voor wallen onder haar ogen. Verbazingwekkend voor georganiseerde Nederlanders, maar Aletta André geeft zich al gauw over.

Alle ingrediënten voor een slaapfeestje zijn er: giechelende meiden, muziek en een box vol make-up en stapels kleren die iedereen uitprobeert. En, bovenal, een slapeloze nacht. Dat een van ons morgen gaat trouwen lijkt er niet toe te doen. Hoezo, uitgerust voor de dag komen als bruid? Samen zijn met zussen en vriendinnen is toch veel belangrijker?

Eerder die dag werd ik onverwachts opgehaald van mijn hotelkamer. In het huis van de bruid werd duidelijk dat ik daar de nacht zou doorbrengen. Maar mijn tandenborstel dan, en slaapkleding? De andere meiden vinden dat ik onnodig zeur. Waar iedereen moet slapen in de niet al te grote flat, daar hadden ze nog niet over nagedacht. We belanden met zijn vieren in een tweepersoonsbed. Inclusief de bruid. Bij haar is geen spoortje stress te bekennen.

Sari-shoppen
De bruid is de zus van mijn vriend. Hoewel ik het lief vind dat mijn aanwezigheid wordt opgeëist, had ik me eerlijk gezegd verheugd op een avond alleen in de hotelkamer. We zijn al een week in hun geboorteplaats, een middelgrote stad ver van Delhi, en ik ben nauwelijks een seconde alleen geweest. Tussen het sari -shoppen en pedicurebehandelingen in werken we de ceremoniële voorbereidingen af. Voor mijn behoefte om voortdurend te weten wat er gaande is en wat er vervolgens gaat gebeuren, is weinig begrip.

Ondertussen is het een komen en gaan van steeds weer nieuwe ooms en tantes die het zichzelf comfortabel maken in een van de drie kamers of in de gang. In alle drukte word ik in de gaten gehouden. Even alleen naar de buurtwinkel om maandverband te kopen blijkt een onmogelijke operatie. Na verscheidene mislukte pogingen geef ik me bloot. De nieuwsgierige tantes mogen alles van me weten.

Geen tandenborstel
Ook aan het onverwachte slaapfeest geef ik me al gauw over. Hoe kan ik moeilijk doen over een tandenborstel als de bruid zich niet eens druk maakt over het ruimtegebrek en de wekker die al over een paar uur afgaat?

Het huishouden is in veel opzichten een miniatuurversie van de Indiase samenleving. Het geheel is met één woord te beschrijven: chaos. De tegenstelling is groot met het gemiddelde Nederlandse gezin. Daar wordt het aantal gasten precies verrekend met het aantal bedden en het aantal ingrediënten voor elke maaltijd die op vaste tijdstippen op tafel staat.

Verse maaltijden
Om daar als enkele westerling je plek in te vinden is niet makkelijk. Ook in normale situaties heb ik meegemaakt dat gezinsleden of huisgenoten niet echt een vaste slaapplek hebben (ook al zijn er genoeg kamers). Als gast hoef je daar dus ook niet op te rekenen. Kleren en badspullen verspreiden zich zo al gauw door het hele huis. Terwijl er continu geuren van verse maaltijden opstijgen, wordt er bijna nooit een tafel gedekt. Eten doen de huisgenoten wanneer ze honger hebben en van de gasten verwachten ze hetzelfde.

Zo gaat het ook tijdens de bruiloft. De ceremonie in de tempel duurt drie uur, maar soms heeft de priester alleen de bruid nodig, soms alleen de bruidegom en soms alleen andere familieleden. Ondertussen lopen de gasten rond, drinken ze thee, eten ze wanneer ze zin hebben en gaan af en toe even kijken hoe het ervoor staat met het bruidspaar.

Chaos
Ik ben blij dat mijn vriend en ik (anders dan correspondent Jan Albert Hootsen in Mexico) een eigen flatje hebben. Daar kan ik af en toe in stilte de tafel dekken. Bij ons thuis wil ik het liefst precies weten hoe lang gasten blijven logeren.  Ook heb ik het bij een bezoek aan schoonfamilie nog steeds weleens moeilijk met het gebrek aan structuur of privacy. Toch ga ik steeds meer schoonheid in de chaos zien.

Zonder afspraak bij elkaar op bezoek of een onuitgeruste bruid zonder stress – het kan, omdat tijd met elkaar doorbrengen belangrijker is dan een 'perfecte trouwdag' of het spelen van de perfecte gastvrouw. Misschien lijkt het alsof je aan je lot wordt overgelaten, maar in feite ben je juist gepromoveerd van gast tot onderdeel van het huishouden.

Of het helemaal zal wennen weet ik niet, maar dat hoeft ook niet. Ik bewonder deze vorm van gastvrijheid. Eigenlijk heeft de opmerking 'doe alsof je thuis bent' voor mij pas echt betekenis gekregen in India.