Kunstenares Xiuzhen bewaart herinneringen in textiel

Ze wil absoluut geen politiek statement maken met haar werk, vertelt Yin Xiuzhen op de persdag van haar eerste eigen expositie in het Groninger museum. Maar met tweedehands kleding en textiel creëert ze herinneringen die ook als een commentaar op haar omgeving te interpreteren zijn.

'In het snel veranderende China lijkt het alsof van alle dingen juist de herinneringen het snelst verdwijnen. Het bewaren van deze herinneringen is een soort tegengeluid. Een reflectie van mijn gevoelens op wat ik zie. Ik wil de kijker absoluut geen mening opdringen.' Aan het woord is de 49-jarige Chinese Yin Xiuzhen die met haar installaties met textiel de aandacht opeist van de bezoekers van het Groninger Museum.

De genoemde reflectie  is goed te zien in haar enorme werken die gemaakt zijn van tweedehands kleding, zoals Collective Subconscious en Thought. Die vatten Yin Xiuzhens gedachten samen over de complete make over die steden als Beijing en Shanghai op dit moment ondergaan.

Maatschappijkritisch
Conservator Sue-an van der Zijpp heeft meegewerkt aan deze tentoonstelling. De afgelopen tijd moest ze veel vragen over de Chinese situatie beantwoorden. 'Mensen denken bij China altijd aan kunstenaars die klagen over de overheid. Dat beeld strookt echter niet met de werkelijkheid. Het is namelijk echt niet zo dat alle Chinese kunstenaars maatschappijkritisch werk maken.'

De expositie van Yin Xiuzhen volgt op een eerdere tentoonstelling in 2008. Toen toonde het Groninger museum werk van Chinese kunstenaars als Ai Weiwei, Chi Peng en Xiuzhen. De kritieken waren destijds zeer positief. Een tweede (solo)expositie kon niet uitblijven.

Schuld
Toch dreigde de geldzorgen van het museum roet in het eten te gooien. Er mogen geen exposities meer worden georganiseerd waarvoor stukken van ver gehaald moeten worden. 'We hebben daardoor moeten bezuinigen op ons budget', legt Van der Zijpp uit. 'Maar we waren al zo ver met de voorbereidingen dat we niet meer terug konden. We hebben wel wat concessies moeten doen, maar uiteindelijk zijn we er ons inziens in geslaagd om er een goede tentoonstelling van te maken.'

Portable Cities
Een van de onderdelen van de expositie is Portable Cities. Tijdens een van Xiuzhens vele reizen viel haar oog op de koffers van medepassagiers. Deze representeerden in haar ogen hun thuis. Uiteindelijk bracht dit haar op het idee van draagbare steden, Portable Cities: geopende koffers die ministadjes van textiel prijsgeven.

Inmiddels heeft ze van 36 steden, waaronder Amsterdam, Shanghai en New York, zo’n Portable City gemaakt. Speciaal voor haar eerste solotentoonstelling is nummer 37 toegevoegd, een ministad van Groningen. 'Om helemaal het gevoel van de stad te krijgen, nemen we geluiden op in de stad. Deze worden heel zachtjes afgespeeld in de koffer', vult de kunstenares aan.

Tweede huid
Ook voor de ministad Groningen gebruikte ze tweedehands kleding, ingebracht door de medewerkers van het Groninger Museum. Xiuzhen: 'De kleding vertelt de ervaringen van de mensen die ze gedragen hebben. Het is een soort van tweede huid.'

In één oogopslag vertelt kleding iets over hoe groot iemand is en over de leeftijd, de stijl, het geslacht, het inkomen en al dat soort persoonlijke kenmerken. Maar het gaat ook over 'onzichtbare dingen als de herinneringen aan een bepaalde tijd waarin het stuk gedragen werd en de reden waarom het bewaard bleef'.