'Toen het parlement vorige week werd ontbonden, kwamen mijn kerkgangers juichend binnen,' vertelt de Nederlandse priester Jos Strengholt in Caïro. De angst voor de Moslimbroederschap zit er bij de Egyptische christenen goed in. Maar volgens Strengholt heeft het leger de touwtjes nog altijd stevig in handen.
In een lokaal met een paar tafeltjes zitten drie meiden van een jaar of 14, 15 te kletsen. Op de achterste rij hangen twee jongens onderuit in hun stoelen. Terwijl zijn Egyptische collega Emad zijn gitaar en papieren klaarlegt, kijkt Jos Strengholt nog even in zijn bijbel om zijn verhaal voor te bereiden. Een jongen kijkt aarzelend om het hoekje. 'Kom erbij,' zegt Emad. 'Wie wil er voor ons bidden?'
Nestgeur
Strengholt woont en werkt al twintig jaar in Egypte. Na een carrière als journalist en tv-producer nam hij op zijn vijftigste de radicale beslissing om Anglicaans priester te worden. Het schattige Anglicaanse kerkje in een buitenwijk van Caïro probeert hij sinds september 2011 uit te laten groeien tot een thuis voor expats en 'op drift geraakte koptische christenen'.
'Er zijn in Egypte veel mensen die van oorsprong bij een orthodoxe kerk horen, maar die zijn gaan snuffelen bij andere kerken,' zegt Strengholt. 'Vaak gaan ze na een tijdje weer weg, omdat ze de nestgeur missen.' Strengholt probeert ze die nestgeur wel te bieden, met een combinatie van een liturgische dienst die op de orthodoxe lijkt, een moderne inhoud en een cafetaria om ook buiten de diensten te komen.
De priester hoopt vooral jongeren 'een plek te geven waar ze kunnen wortelen' en dat lijkt te werken. 'Ik zat eerst bij een andere kerk, dichter bij mijn huis', vertelt één van de meisjes. 'Maar nu ga ik hierheen, want hier zitten mijn vrienden en familieleden.' Toen het door islamisten overheerste parlement vorige week werd ontbonden, kwamen juist deze jongeren dolblij de kerk in.
Koffers gepakt
Strengholt kan zich hun gevoelens voorstellen. Hij zag Egyptische christenen het afgelopen jaar banger worden. 'We kregen een parlement, de Moslimbroederschap werd plotseling bijzonder machtig in de media, en ook op straat. Het aantal mannen dat zijn baard liet staan is enorm toegenomen. In de metro staan vrouwen te preken dat iedereen een hoofddoek moet dragen. Dat is intimiderend.'
Hij weet dat 'de overgrote meerderheid' van Egyptische christenen bij de presidentsverkiezingen van afgelopen weekend op Ahmed Shafiq heeft gestemd. 'Nu het erop lijkt dat die heeft verloren, is de stemming zeer, zeer bedrukt. Klasgenoten van vrienden staan met de koffers gepakt. Als de kandidaat van de Moslimbroederschap inderdaad wint, zijn ze binnen een paar dagen in Amerika.'
Maar zelf ziet Strenghold niet echt een ommekeer sinds de val van het oude regime. 'Ik heb nooit geloofd dat het leger de macht uit handen gaf, dat voert vanaf het begin zijn eigen koers.' En de opstelling van het parlement hielp niet. 'Die praatten alleen maar over sharia en details, in plaats van een land aan de rand van de afgrond weer op te bouwen.'
Een soort Beatrix
De presidentsverkiezingen zijn over het algemeen eerlijk verlopen, denkt Strengholt. 'Maar de nieuwe president is vleugellam.' Het leger heeft een verordening uitgegeven waarin het veel van de taken die een president normaal gesproken uitoefent, naar zich toetrekt. 'Het ziet ernaar uit dat de president nauwelijks macht krijgt over budget en wetgeving. Het wordt een soort koningin Beatrix die lintjes mag doorknippen.'
Op de inmenging door het leger is veel kritiek. Maar feitelijk, zegt Strengholt, doet de legerleiding nu niets anders dan toen de revolutie net was uitgebroken. 'De afgelopen anderhalf jaar heeft het leger heeft denk ik op een fenomenaal sluwe manier de macht aan zichzelf gehouden, de kaarten dicht tegen de borst gehouden en ze gespeeld wanneer het nodig was.'
De christenen die bang zijn voor een Moslimbroeder-overheersing, beseffen volgens Strengholt nog niet wat er is gebeurd. 'Als mijn christelijke vrienden een beetje tot rust komen en gaan nadenken over de situatie, dan denk ik dat ze zich zullen realiseren dat het leger de islamisten opnieuw een dreun heeft toegebracht. Maar hoe het verder gaat, dat weet niemand.'