Spraakverwarring

Een nieuw land, een nieuwe taal. Gewapend met het woordenboek en je grammaticalessen in het achterhoofd, begin je vol goede moed.
Hoe goed je ook je best doet, spraakverwarring en onverwachte (komische) toestanden zullen je waarschijnlijk ten deel vallen…
Hieronder drie verschillende situaties uit de eerste jaren na mijn emigratie. Het schaamrood kan mij soms nog naar de kaken stijgen, maar op dat moment leken de woorden mij zo duidelijk...

Onze allereerste uitnodiging
Net geëmigreerd en vastbesloten om er het beste van te maken, ga je dapper in gesprek met je nieuwe landgenoten. Omdat je vocabulaire nog beperkt is, ontkom je dan niet aan misverstanden. Je dacht iets anders te horen dan wat er gezegd werd.

Ik herinner mij nog goed hoe trots we waren op onze eerste uitnodiging om bij Fransen thuis te komen borrelen. Het tijdstip, dinsdag om acht uur ’s avonds, bracht ons wel wat in verwarring, maar vooruit. Ietwat nerveus gingen wij om zes uur aan tafel, zodat we keurig op tijd bij de Franse familie konden aankloppen.
Nog een stukje kaas?
Eenmaal aan de borrel leek alles soepel te verlopen, totdat mijn dochter verschrikt in mijn oor fluisterde dat er achter mij een feestelijk gedekte tafel stond… ze hoefde toch niet nog een keer te eten? Een woordeloos overleg met manlief volgde. Middels handgebaren en veelbetekende blikken kwamen we tot de conclusie dat we inderdaad nogmaals aan tafel gingen.
We konden het niet opbrengen om op te biechten dat we met onze Hollandse gewoontes en manier van denken de uitnodiging verkeerd begrepen hadden. En dus rolden we pas vele uren later ons bed in, uitgeput van de wijn, kaasfondue en Franse conversatie.

Mijn eerste soirée cabaret
Goed oefenen, de eerste jaren, dat helpt zeker bij het aanleren van een nieuwe taal. Toch zullen zich situaties voordoen waarin duidelijk wordt dat er tussen jou en de nieuwe taal nog steeds een zekere afstand bestaat. De woorden zitten als het ware al wel in je hoofd, maar nog niet in je hart.

Een paar smakelijke billen alstublieft
Voor de twee-jaarlijkse cabaretavond in het dorp werd ik uitgenodigd om als Femme Fatale het podium te betreden. Vereerd en vol verwachting verscheen ik op de eerste repetitie, alwaar ik mijn (zeer beperkte) tekst onder ogen kreeg. 'Je veux des belles fesses (1), fermes et appétissantes' (2), stond er onder andere. Ai, zo had ik mij mijn rol niet voorgesteld.
Vol overtuiging heb ik deze woorden uiteindelijk ten gehore kunnen brengen, maar… alleen omdat het in het Frans was. In het Nederlands had je mij met dergelijke teksten mooi niet het podium op gekregen.
Een Frans telefoongesprek
Je nieuwe landgenoten spreken niet alleen een andere taal, ze zeggen soms ook andere dingen. Dan merk je hoe je eigen achtergrond en taalgebruik je parten spelen. En al wil je nog zo graag, het kost toch even tijd om dat los te laten en je dat nieuwe vocabulaire aan te meten.

Het was mij lange tijd niet bekend dat het in Frankrijk een goede gewoonte is om een telefoongesprek te beëindigen met een prachtige zin als: 'Je t'embrasse très fort.' (3). De eerste keer dat mij dit overkwam, was aan het eind van een telefoongesprek met de buurvrouw.
Een stevige knuffel van de buurvrouw
Toen zij deze woorden uitsprak, was ik verbijsterd. We gingen toch alleen maar naar de gym? 'Oh, euh… merci,' kon ik nog net uitbrengen.Tegenwoordig ben ik al zover dat ik dit te pas en te onpas tegen iedereen roep, die ik aan de lijn heb. Als oefening, zeg maar. Maar het blijft wennen. Soms kom ik niet verder dan een zuinig: 'Bisou' (4).

1 fesse v bil
2 appétissant bn lekker, smakelijk, aanlokkelijk
3 je t'embrasse très fort: ik omhels je heel stevig
4 bisou m zoen