Nederlands paspoort is meer dan een ticket naar Europa

De zonen van Marianne groeiden op in een paradijselijk Nieuw-Zeelands landschap: de groene heuvels van Katikati, met bossen en stranden binnen handbereik. Toch zijn ze erg blij met hun 'ticket naar Europa', het Nederlandse paspoort dat ze via hun moeder konden aanvragen.

Toen Marianne Haworth hoorde van de wet rond het latente Nederlanderschap, greep ze de kans meteen. Ze was in 1981 met een Nieuw-Zeelander getrouwd en geëmigreerd. Jarenlang genoot ze met volle teugen van haar nieuwe leven en nam ook de Nieuw-Zeelandse nationaliteit aan. Nederland lag ver achter haar.

Paspoort met gaten
Marianne was wel zo slim om haar ongeldig gemaakte Nederlandse paspoort met de gaten erin toch terug te vragen van de Nieuw-Zeelandse ambtenaar. Leuk om te bewaren. Ze wist toen nog niet dat het haar later van pas zou komen. Haar vier zonen groeiden op tot jongens die er trots op waren dat ze naast Kiwi's ook Nederlanders zijn.
Toen de wet op het latente Nederlanderschap van kracht werd, heeft Marianne eerst voor zichzelf een nieuw Nederlands paspoort aangevraagd. Haar jongste twee zonen waren na '85 geboren; die konden volgens de regel meteen een paspoort krijgen.
De oudste twee zijn nu ook bezig met een aanvraag, al kost dat veel meer papierwerk. 'Er kwam een soort vechtlust in me naar boven', zegt Marianne. 'Ik voelde me beroofd van mijn Nederlanderschap. Ik wilde het terug en gunde het ook mijn zonen.'
Tatoeage
De vier jongens Michael, David, Joe en Aaron voelen zich net zo veel Nederlander als Nieuw-Zeelander. Dat komt niet alleen door hun Nederlandse moeder, maar ook door opa en oma. Mariannes ouders zijn na hun pensioen ook naar Nieuw-Zeeland geëmigreerd en zijn in Katikati komen wonen.
'Mijn grootouders zijn hele warme mensen,' vertelt Michael (19). 'Dankzij hen hoorde ik veel Nederlands om me heen toen ik klein was. Ze hadden een beetje een Hollands interieur, een tapijtje op tafel bijvoorbeeld.' Joe (27) valt hem bij. 'Opa en oma zijn heel belangrijk voor mijn Nederlandse gevoel. Ze hebben me veel meegegeven en deden me beseffen waar ik vandaan kom.'
Van de vier zonen is Joe het verst gegaan in zijn trots op het Nederlanderschap. Op zijn rechterbovenarm prijkt een tatoeage met de woorden 'onderzoek' en 'avontuur'. Nieuw-Zeeland is hem te braaf en te saai, hij wil er graag op uit trekken. Momenteel woont hij in Melbourne en werkt er als leraar. 'Mijn Nederlandse kant draag ik altijd bij me. Ik vertel het mensen ook vaak.'
Baan aangeboden
Joe baalt ervan dat hij zijn Nederlandse paspoort nog niet heeft. 'Toen ik eerder dit jaar in Amsterdam was, tijdens een lange vakantie in Europa, kreeg ik een baan aangeboden als leraar op een internationale school. Ik had het graag gedaan, maar omdat ik nog geen Nederlands paspoort had, ging het niet door. Erg jammer, ik had het heel leuk gevonden om in Nederland te wonen. Ik hou van Amsterdam, van het fietsen door de stad, van de cultuur.'

Ook Aaron (28) zou graag voor een jaar naar Nederland verhuizen. Hij heeft ervaring met machines uit de cranberryteelt en zou daar in Limburg mee aan de slag kunnen. Hij is een paar keer langere periodes in Nederland geweest, voor vakanties en voor een cursus. 'Toen ik drie maanden in Nederland als student woonde, voelde ik me er echt thuis. 'Het zat hem in simpele dingen. Ik versta de taal, ook al kan ik die zelf maar een klein beetje spreken. Het eten was herkenbaar; zo aten wij thuis in Nieuw-Zeeland ook vaak.'

Eerlijk en direct
Aaron voelt een sterke band met Nederland. 'Ik ben bijvoorbeeld ook direct en eerlijk in gesprekken. Nieuw-Zeelanders draaien er toch vaak wat omheen en zijn afwachtend.'
Michael van 19 is nog maar één keer in Nederland geweest, samen met de rest van het gezin. 'Ik herinner me er niet veel van: velden vol rode tulpen, we waren er in de lente. Er was een leuk fietsje waar ik graag op reed en een lerares heet er 'juf'.' Hij wil zijn Nederlandse paspoort gebruiken om ook eens naar Amsterdam te gaan en makkelijker naar Spanje te reizen, een land waar hij altijd al eens heen wil.
Pannen op tafel
Toch willen ze niet alleen een Nederlands paspoort omdat dat zo handig is. 'Ik ben heel gelukkig dat ik een halve Nederlander ben', zegt Michael. 'Ik ben interessanter dan de doorsnee Kiwi. Ik heb altijd al het gevoel gehad dat wij de dingen wat anders deden. Vriendjes die over de vloer kwamen, zagen het ook. Alle potten en pannen op tafel als we gaan eten. Nieuw-Zeelanders scheppen hun eten op in de keuken.'
En zelfs bij vader Brian is er een Nederlandse gevoel in geslopen, na zijn jarenlange huwelijk met Marianne. 'Ik riep dan bijvoorbeeld. 'Genoeg!' als de jongens vervelend deden toen ze klein waren, terwijl wij thuis eigenlijk altijd Engels praten. En ik schreef op een brief 'Family Haworth' in plaats van 'Haworth Family'.'
Our little Paradise
Marianne wil niet meer in Nederland wonen. Daarvoor hecht ze te veel aan de natuur en de ruimte van Nieuw-Zeeland. Samen met Brian heeft ze een manege voor dagtochten met paarden en een klein hostel naast haar huis. Ze doopten het bedrijf Our little Paradise.

Maar met het ouder worden voelt ze zich wel meer Nederlander dan toen ze net aankwam in Nieuw-Zeeland. 'Het heeft met de leeftijd te maken, dan worden je herinneringen en je identiteit weer belangrijk. Ik hou nu ook beter  bij wat er speelt in Nederland. Ik ben een trotse Nederlandse en ik ben ook een trotse Nieuw-Zeelandse.'