This is the light edition of the RNW website. Click here for the full version.
26 July, 2012 - 18:18

Boletin di notisia 26 di yüli 2012

Interupshon fakansi pa deliberá riba finansa oropeo

E speshalistanan riba terenu di finansa dje partidonan den parlamentu hulandes mester interumpí fakansi di zomer, loke ta konta pa minister Jan Kees de Jager tambe. Komishon di Finansa hulandes ta di opinion ku e situashon finansiero di Gresia i demas paisnan di Union oropeo ta dje alarmante ei, ku mester konvoká reunion pa dia 2 di ougùstùs pa deliberá. Ta pa di dos be den fakansi grandi ku parlamentarionan hulandes mester regresá Den Haag. E promé biá nan mester a atendé ku e yudansa finansiero pa Spaña.

Detekshon di droga den aw'i riol oropeo
Na Oropa ta uza komo 355 kilo di kokaína tur dia. E ta un droga masha popular na Amsterdam i Antwerpen, enkambio na Skandinavia ta uza mas bien speed. XTC tambe ta bende bon na Hulanda i Bélgika, asina análisis di muestra di aw'i riol di 19 siudat oropeo ta demostrá. Den aw'i kloaka di Amsterdam a detektá hopi cannabis tambe. For di sifranan di Watercycle Research Institute ta resultá ku den siman nivelnan di mariwana ta keda meskos, ma ku den wikènt esun di XTC i di kokaína ta kore subi. E datonan prosedente di aw'i riol ta mas konfiabel ku esnan di enkuesta, ya ku awa no ta gaña nunka.

Beibi di 6 luna a muri di kalor den outo
Ayera un beibi di seis luna a fayesé den un outo stashoná den bisindario di Bruselas. Tata dje yu ku mester a hib'e kriatura krèsh, a lubidá riba dje. Ora ku el a regresá mèrdia, tabata muchu lat kaba. E yuchi muhé a muri di kalor. Prensa belga ta informá ku bentananan dje vehíkulo tabata skur. Niun hende no a mira ni tende e beibi.

Breivik ta skibi su kompinchinan karta
Anders Behring Breivik, ku a mata 77 hende na Norwega aña pasá, ta hibando korespondensha den prizòn ku personanan k'e mes ideanan ku e tin. E ta kontestá hopi karta, ya ku e ke forma un ret di konekshon ku detenidonan derechista radikal, asina un korant norwechi ta informá. Direktor dje prizòn a konsultá ku minister di Hustisia si mester sensurá korespondensha di Breivik. E no ke duna mas detaye dje kaso. Abogado di algun sobrebibiente dje atentadonan na Oslo i Utoya ta denominá e kartanan di Breivik komo 'ekstremadamente ofensivo'. Breivik ta será en espera dje sentensia ku wesnan lo dikta dia 24 di ougùstùs.

Ekilibrio mental indispensabel pa arma
Hende mentalmente desekilibrá no ta supos di risibí pèrmit mas pa kana ku arma, di akuèrdo ku deklarashon di presidente Barack Obama di Merka. E ke redusí violensha na su pais ku medidanan nobo. Motibu dje deklarashon akí ta e tiroteo di siman pasá n'un teater di sine na Aurora, Denver, estado Colorado, ku a eksigí bida di 12 hende. E presidente merikanu a suprayá ku e no ke mishi ku e di dos amienda den konstitushon, den kuá ta pará ku merikanunan tin mag di tin arma den nan poder. E ta konvensí ku esnan ku arma tambe lo ta ens kuné or'e bisa ku arma outomátiko ta na su lugá serka sòldá den kampo di bataya i no den kayanan di siudatnan merikanu.

Pifio ku bandera na Olimpiada Londen
Wega di futbòl olímpiko a start ayera ku un skaramusa diplomátiko. Mester a suspendé e partido entre futbolistanan femenino di Colombia i Nort-Korea, pasó na prinsipio dje wega bandera di Sur-Korea a aparesé riba pantaya enbes djesun di Nort-Korea. Ta despues ku organisashon dje Olimpiada a pidi despensa numa e hungadónan di bala nortkoreano a subi vèlt, tres kuart'i ora despues di inisio di weg'i futbòl femenino na Olimpiada di Londen.

Clinton ke konmemorá atentado München '72
Minister merikanu Hillary Clinton ta hasi un apelashon na IOC pa konmemorá e asesinatonan n'e Olimpiada di 1972 durante seremonia di apertura di mañan na Londen. Palestinonan armá a mata 11 atleta israelita e tempu ei na München. Clinton a skibi presidente Rogge di IOC un karta pidiend'e pa revoká su desishon pa no para ketu n'e atentado na München. IOC no ta kere ku seremonia di apertura ta e momento oportuno pa un konmemorashon.

Siria vs divishon seno Konseho di Seguridat NU 
Miembronan di Konseho di Seguridat di Nashonnan Uní ta kulpa otro p'e violensha persistente na Siria. Te awor mundu oksidental no por yega n'un kompromiso ku Rusia i China enkuanto medidanan kontra régimen di presidente Assad. Siman pasá Rusia i China a bin ku veto kontr'un resolushon pa di tres be konsekutivo. Informenan ta kore ku Estados Unidos ke preshoná Assad tra'i lomb'i Nashonnan Uní, kos ku e embahador ruso den Konseho di Seguridat ta konsiderá komo sumamente insensato. E kièrsa ku esei por tin konsekuensha katastrofal. Ayera mitar di tur e opservadornan, ku ta 150 persona, a bandoná Siria relashoná ku e violensha kresiente.

Probablemente Gresia lo bandoná zona oropeo
Chèns ku Gresia ta sali for di zona oropeo den e próksimo 12 te 18 lunanan a oumentá ku 90 porshento, asina analistanan di banko komershal merikanu Citi ta kere. E banko ta ferwagt tambe ku paisnan manera Italia i Spaña lo pidi yudansa finansiero ofishalmente serka IMF, o sea fondo monetario inernashonal i serka Union oropeo.

Pelea Rotterdam despues ku fiesta a sali fo'i man
Den sentro di Rotterdam a surgi disturbio den oranan di mardugá despues djun fiesta k'a sali fo'i man. A okashoná destrukshon tambe na 20 pakus. A sakia dos tienda. Ta'tin fiesta den un bar na Stadhuisplein ku algun sentenar di hende eiden. Ora ku polis a par'é fiesta, a surgi pelea eifó. Algun dje bochincheronan a kibra bentan'i glas di nogoshi, kuminsá sakia nan. Unidat móbil a lòs tiru pa gana kòntròl rib'e situashon atrobe. A arestá seis persona.

Badr Hari a bai polis pa evitá detenshon humiante
Polis a detené kickboxer Badr Hari, despues ku e mes a akudí n'un ward'i polis, manera a palabrá ku Hustisia. Último simannan Hari tabata den eksterior. El a bai polis numa pa evitá un aresto yen di buya i manifestashon di poder di regreso na Hulanda. Awe Badr Hari lo duna deklarashon i su abogado ta bisa ku lo e koperá kompletamente k'e investigashon hudishal. E bòksdó di 27 aña di edat ta sospechoso di por lo menos dos kaso di maltrato serio na Amsterdam.

Evita ta lusi riba biyet'i banko 100 peso argentino
Presidente Christina Fernández de Kirchner di Argentina a presentá un biyete di banko ku potrèt di Eva Perón riba dje. A imprimí e biyete di banko pa konmemorá Eva Perón, mió konosí komo Evita, ku a fayesé 60 aña pasá. Evita tabata nòmber di kariño di esposa dje defuntu èks presisente argentino Juan Perón. Pueblo tabata loko ku Evita. Diseño dje biyete di banko di 100 peso - na balor di 18 euro - ta basá rib'esun di 5 peso, ku lo a saka despues di morto di Evita na 1952, kos ku nunka n'por a sigui pasó a baha Juan Perón despues djun gòlpi di estado.

Wer di Hulanda
Awe ta solo solo i temperatura ta 26 grado. Mañan ta hasi un tiki mas kalor, ma ora nochi sera por surgi tempestat. Den fin di siman tin wer'i awa, pero ta mas fresku sí.