Ajax toch kampioen na turbulent seizoen

Ajax is voor de 31ste keer kampioen van Nederland. En dat mag een wonder worden genoemd, want het was een van de meest turbulente jaren uit de clubgeschiedenis.
Het was geen gemakkelijk jaar voor spelers en supporters van Ajax. De incidenten in bestuurskamers, rechtszalen en op het veld stapelden zich in hoog tempo op. Maar aan het eind van het seizoen staat Ajax toch met de kampioensschaal in handen. Hoe is dat zo gekomen? Een bewogen seizoen met vijf dieptepunten en de grote ommekeer.
Dieptepunt 1: bloedbad in de bestuurskamer
In de bestuurskamers van Ajax was het een zelden vertoonde chaos. Een nieuwe Raad van Commissarissen, onder wie Johan Cruijff, moest op zoek naar een nieuwe directeur. Het oude Ajax-bestuur was er enkele weken eerder – niet bepaald zachtzinnig – uitgewerkt toen Cruijff zijn revolutie bij Ajax begon.

De zoektocht werd een bloedbad. Over alle kandidaten (onder wie Marco van Basten) ontstond ruzie tussen Cruijff en de andere commissarissen. Kern van het probleem volgens Cruijff: ‘Zij zien Ajax als een beursgenoteerd bedrijf. Ik zie Ajax als een voetbalclub.’

De bom in de bestuurskamer barstte half november, toen voorzitter Steven ten Have van de RvC bekendmaakte dat Louis van Gaal de nieuwe directeur zou worden. Van Gaal, succestrainer en Ajax-icoon, maar ook aartsvijand van Cruijff. De woedende Ajax-legende was buiten de onderhandelingen met Van Gaal gelaten. ‘Ze zijn gek geworden bij Ajax’, reageerde Cruijff. Wat volgde was een ongeëvenaarde stroom aan moddergooien, politieke spelletjes, lekken naar de pers en zelfs verhalen over vermeend racisme door Cruijff. Ajax was stuurloos en de sfeer was grimmig. De strijd moest worden uitgevochten voor de rechtbank.
Dieptepunt 2: aanmodderen op het veld
Ajax was weliswaar titelverdediger, maar op het voetbalveld leek het een groot deel van het seizoen nergens op. Trainer Frank de Boer kampte met veel blessures en leek zijn magic touch kwijt te zijn. Begin februari werd het dieptepunt bereikt. Binnen een week verloor Ajax met 4-2 van aartsvijand Feyenoord en thuis met 0-2 van FC Utrecht. Ajax zakt naar de zesde plaats met liefst dertien punten achterstand op koploper AZ. De kranten maken gehakt van Ajax, en ook trainer De Boer moet toegeven dat de titel uit zicht is geraakt.
Dieptepunt 3: drama in de Champions League
Op de laatste speeldag in de groepsfase van de Champions League had Ajax drie punten voorsprong en een veel beter doelsaldo dan concurrent Olympique Lyon. Het ging op dramatische wijze mis: Ajax verloor met 0-3 van Real Madrid, waarbij twee doelpunten van Ajax onterecht werden afgekeurd. Tegelijk wint Lyon op onwaarschijnlijke wijze (na een 1-1 ruststand) met 7-1 van Dinamo Zagreb. Er waren geruchten over omkoping en een Dinamo-verdediger kwam na wéér een tegendoelpunt knipogend en lachend in beeld. In de Europa League werd Ajax vervolgens uitgeschakeld door Manchester United, ondanks een 2-1 zege voor de Amsterdammers in Engeland.
Dieptepunt 4: een zwarte bladzijde in het KNVB-bekertoernooi
De achtste finale in het nationale bekertoernooi tegen AZ werd overschaduwd doordat een Ajax-fan (bij een 1-0 voorsprong) het veld opliep en AZ-keeper Esteban met een karatetrap probeerde te vellen. Esteban was hem te snel af en schopte vervolgens zelf op de hooligan in. De televisiebeelden gingen de wereld over. AZ weigerde verder te spelen, Ajax kreeg 10.000 euro boete en het duel moest in zijn geheel worden overgespeeld. Aanvankelijk zonder publiek, maar na overleg wordt besloten dat alleen kinderen onder de 12 jaar bij de replay mogen zijn. Een maand later zien 20.000 verdrietige kinderen hoe Ajax thuis met 2-3 van AZ verliest.
Dieptepunt 5: twijfels aan de medische staf
Ajax telde afgelopen seizoen een recordaantal blessures. Zeker zes basisspelers (Gregory van der Wiel, Toby Alderweireld, Nicolai Boilesen, Miralem Sulejmani, Kolbein Sigthórsson en Derk Boerrigter) lagen er langdurig geblesseerd uit. Er was forse kritiek op het trainingsprogramma en op de medische begeleiding. In maart maakte de medische staf bekend in zijn geheel te zullen opstappen.
De ommekeer
Wie de dieptepunten op een rijtje zet, vraagt zich af hoe het mogelijk is dat Ajax alsnog landskampioen is geworden. De grote ommekeer lijkt zich te hebben voorgedaan op 7 februari, de dag dat Johan Cruijff in hoger beroep de rechtszaak tegen Steven ten Have won. Cruijff had de machtsstrijd binnen Ajax gewonnen, de aanstelling van Louis van Gaal werd geannuleerd en de hele Raad van Commissarissen moest vertrekken. Alleen Cruijff mocht terugkeren, in een ‘nog nader in te vullen’ adviesrol. Toeval of niet, sinds die dag heeft Ajax alle competitiewedstrijden gewonnen, waar alle concurrenten punten begonnen te verliezen. Het typische Amsterdamse zelfvertrouwen keerde terug en Ajax boog een achterstand van 13 punten om tot een ruime voorsprong.

Komt dat dan allemaal door Johan Cruijff? Waarschijnlijk niet. De lof voor de schaal gaat volgens de kenners uit naar twee mannen: de uitblinkende Belgische aanvoerder Jan Vertonghen, die de Europese topclubs nu voor het uitzoeken heeft, en vooral trainer Frank de Boer. Ondanks alle bestuursperikelen, blessures en tegenslagen bleef hij rustig en wist hij de ploeg, met veel jeugdige talenten, weer aan de praat te krijgen. Zo heeft Ajax, na alle vernederingen en hoongelach, aan het eind van het seizoen toch weer de grootste mond.